تێڕوانینی عه مه لی دین

نوسینی / سید قطب

وه رگێڕ / فاتیح ئیسلام

ئه م ڕێبازو ڕابوونه ی ئیسلام به رنامه یه کی حه ره کی یه و که س لێی تێناگات مه گه رکه سێک که هه نگاو به هه نگاو له بزاڤ وحه ره که تی دا قۆناغ به قۆناغ له گه ڵی بێت. واته ئه وانه ی که چونه ته ده ره وه بۆ تێکۆشان و جیهاد باشتر له وانی که ئاگایان له حه ره که ت و جم وجوڵه چونکه ناوه رۆک و ڕواڵه تی دین لایان باشتر ڕوونه ، و له ئه سنای حه ره که تیان هه نگاو به هه نگاو له گه ل دین ، ئایه ته کانی دین و بزاڤه عه مه لیه کانی ئاشکرا و ڕونه . به ڵام که سانێک که سستن و داده نیشن پێویستیان به هه رشتێکی ئه م دینه بوه گه ڕاونه ته وه بۆ مه شخه ڵ و ڕوناکی و ترسکه ی ئه م دینه که ئه وانه ن خاوه نی هه ڵوێست و بزاڤ وحه ره کی بوون له سه ر ئه م ڕێبازو ڕابوونه . چونکه ئه وانه نه یانبینیوه وه ک ئه وانه ی که چونه ته ده رێ وه فێر نه بوون وه کو ئه وانه ی که فێربوون و شاره زا نین به سڕو ره مز و شاراوه کان وه ک ئه وان ، له به رئه وه ی دیدیان لێڵ و ئاڵۆزه ، به راستی چوونه ده رێ یارمه تی ده ره له فه هم و عه قڵ و بیرو هزرت وچاوو کراوه ترده بی له دیدێکی به رفراوان که لایه نه کان به تێڕوانینی عه مه لی ده بینی . پێ ئه چێت ئه مه دژی شتێک بێت که له ناخت دا هه ڵقوڵێت  و ببێت به هه رج و مه رجێک. ئه وه ی که که سانێک ببن که له جه نگ و جیهاد و حه ره که ت دوور ئه بن ، ئه وان که سانێکن که بۆ فێر بوونی دین و شه ریعه ت مه جالێکی زورتریان هه یه به ڵام ئه وه به س گومانێک زیاتر نیه ئه و ئه ندێشه یه له گه ڵ سروشتی ئه م ڕێبازه ناگونجێت.... حه ره که ت و بزاڤ بنه مای ئه م دین و ڕێباز و شه ریعه ته یه . و به وو واتایه  ئاداب و خو ڕه وشت و ئاکاری دین تێناگه یت و فێرنابیت مه گه ر که سانێک که له سێبه ری ئه م دینه حه ره که ت ده که ن و بۆ پابه ند کردنی ڕاستی ژیانی خه لک ڕاوه ستاون به جیهاد و تێکۆشان و به حه ره که تی عه مه لی ئه م دینه زاڵ بوون به سه رجاهیلیه تدا .

ته جروبه به ڵگه نه ویسته کان نیشان دراون که سانێک که له سێبه ری ئه م ڕێبازه که خۆیان نه خستۆته سه رشه پۆلی ئه م بزاڤه و ناچنه نێو ڕوباری ژیان به ره و پێشه وه ،له ئاداب وئاکارو مه تالیبی ئه م ڕێباز و شه ریعه ته فه هم و دید و تێڕوانینیان ده ست ناکه وێت و فێریش نابن . هه رچه ندێکیش مه جال و فه راغی فراوانیان هه بێت بۆ لێکۆڵینه وه ی سه رد و گه رم له لاپه ڕه ی کتێبه کان ، مه شخه ل و ڕوناکی ئه م دینه لای که سێک پرشنگداره که به حه ره که تی جیهادی له سه ر پێ راوه ستابێت له گۆڕه پاندا تیکۆشابێت. ئاداب و مه تالیبی ئه م ئایینه بۆ که سانێک ڕوناک و پرشنگدار نیه که غه رقن له نێو لاپه ڕه ی کتێبه کان و تێدا ماندوونه ناس بون .ناسینی ئه م شه ریعه ته ناچه سپێت مه گه ر له مه ڵبه ند و ناوچه و هه رێمێک که حه ره که ت و جیهاد نه بێت. ناسینی ئه م ئایین و دینه له جیهاندا به دانیشتن نابێت که کاتێک حه ره که ت واجبه ، که سانێک که که وتونه ته نێو شه پۆلی لاپه ڕه کانی کتێبه کان و هه وڵ ده ده ن به لێکۆڵینه وه تا ئه حکامیکی فقهی ده رک و ئیستینبات که ن و به و ئه حکامه فقیه به رگێکی نوێ بده ن به ئیسلامه . یان پێشکه وته ی که ن . هه ر وه کو چۆن موسته شرقیه مه سیحیه کان ده یڵێنه وه  و ئه م ئه فرادانه که دور له حه ره که تی تیکۆشانن که هه ده فیان ئازادی خه ڵکانه له کۆیله یه تی و گه ڕانه وه یان بۆعه بدایه تی خوایه تی بێت ، و هه ده فیان حاکمیه ت و فه رمان ڕه وایی شه ریعه تی خوای یه کتایه و دوور کردنه وه ی تاغوتانه له لاپه ڕه ی ژیانی ئینسانه کان به ڵام چه سپاندن وهێنانه دی ئه م هه ده فه به حه ره که ته نه ک به سستی ودانیشتن و لاواز بونه وه  و وه ک ئه وانه ی که له جم و جوڵدان ده رک و فه هم و دید و تێڕوانینیان به قووه ت نیه. فیقهی ئیسلامی خۆی منداڵی حه ره که تی ئیسلامیه . یه که م جار تێکۆشان و حه ره که ته دوای فیقهه که خۆی پرشنگ ده داته وه له م بزاڤه پیرۆزه دا و به پێچه وانه ی ئه مه دروست نیه و گه ڕانه وه ی دین به مرۆڤی دونیا ویست ناگه ڕێته وه ، پیغه مبه ری ئازیز ده فه رموێت : که سێک که شه وو بگه یه نێت به ڕۆژ له کاتێکا گه وره ترین کۆشش و خه می بۆ دونیا بێت . له هیچ شتێک دا په یوه ستی به خواوه نیه .و خوای گه وره چوار خسڵه تی لێ دوور ناکاته وه ، خه مێک که هیچ کات ته واوو نابێت . و کارێک که هیچ کات فه راغێکی لێ ده ست ناکه وێت .و هه ژاریه ک که هیچ کات بێ نیازی پێ نه گات . و ئاوات و ئاره زوویه ک که هیچ کات ته واوو بوونی نیه و حه زه ر کردنی باشتره،  پێغه مبه ری ئازیز ده فه رموێت: له دونیا حه زه ر که ن چونکه له هارووت و مارووت ساحرتره و پاشانیش پێغه مبه رمان ده فه رموێت : دونیا و هه رچی له دونیایه مه لعونن مه گه رشتێک که بۆ خوا بێت هه ر بۆیه دونیا ویست لای پیاوانی خوا وه ک کاو و با وایه وجێگای نابودیه و ده فه رموێت : دونیا ویست وه کوو که سێکه که به سه رئاودا ڕێ کات ئایا که سێک به سه ر ئاودا ڕێ کات ئه توانێت نه هێڵێت پێی ته ڕبێت ،به راستی ئه مه حه قیقه تێکی به ڵگه نه ویسته که دووشت کۆ نابنه وه له دڵی مرۆڤ دا وه کو چۆن سیدنا عیسا - علیه السلام - ده فه رموێت : خوشه ویستی دونیا و ئاخیره ت له دڵی ئیماندارا به یه که وه ناسازن هه روه کوو ئاوو و ئاگر که له قاپێک دا ناسازن .دونیا ویست وه کوو که سێکه که ئاوی زه ریا ده نۆشیت هه رکات زۆر بنۆشێت زیاتر تینویی ده بێت تا خۆیی پێ ده کوژرێت. واته گه ڕانه وه بۆ یه که م هه نگاو

    موتیعی یه زدان و کڕنۆش بردنه له به رابه ر خوای میهره بان و به دوای ئه ودا کۆمه ڵگه ئاسۆ وبه یداخی ده رده که وێت بۆئیتاعه ت کردنی خوا وکڕنۆش بردنی له بزاڤێکی تێکۆشاندا.